szkoła, matura, studia - celem wszystkiego jest jednak praca...

Wykład o fotosyntezie dla dwustu studentów pierwszego roku, a dwie godziny później – próba odpowiedzi na pytanie, na które nikt na świecie nie zna jeszcze odpowiedzi. Tak wygląda praca biologa zatrudnionego na uczelni. Jest jednocześnie nauczycielem i badaczem: prowadzi zajęcia, ćwiczenia w laboratorium i wyjazdy terenowe, opiekuje się dyplomantami, a w pozostałym czasie planuje eksperymenty, analizuje dane, pisze artykuły i zabiega o pieniądze na badania. Bada geny, komórki, rośliny, zwierzęta albo całe ekosystemy. To zawód dla ludzi, którzy nie przestają zadawać pytań.

W poniedziałek o ósmej prowadzi wykład z chemii organicznej dla dwustu pierwszoroczniaków. W południe sprawdza z doktorantką, czemu nowa reakcja daje inny produkt, niż przewidywano. Wieczorem kończy artykuł do międzynarodowego czasopisma. Nauczyciel akademicki w naukach chemicznych łączy dwie role: badacza, który odkrywa nowe związki, materiały i metody analizy, oraz dydaktyka, który uczy studentów myśleć jak chemik. Pracuje na uczelni lub w instytucie, kieruje projektami naukowymi, opiekuje się młodszymi pracownikami i współtworzy programy studiów.
Prowadzi zajęcia dydaktyczne z zakresu nauk ekonomicznych na poziomie wyższym na różnych rodzajach studiów, przygotowuje książki i skrypty do prowadzonych wykładów i ćwiczeń; wykonuje badania i analizy dotyczące teorii ekonomii, ekonometrii, polityki gospodarczej, analizy funkcjonowania systemu ekonomicznego, ekonomiki pracy, finansów publicznych i podatków czy też usług publicznych i świadczeń społecznych; opracowuje teorie, analizy, metody, kryteria i oceny porównawcze oraz je publikuje; sprawuje opiekę nad młodymi pracownikami naukowymi oraz studentami; uczestniczy w organizacji kształcenia i badań naukowych.

Każda tabletka, maść czy syrop, które można kupić w aptece, przeszły długą drogę: od cząsteczki zaprojektowanej w laboratorium, przez badania skuteczności i bezpieczeństwa, po dobór postaci, w jakiej lek trafi do pacjenta. Nauczyciel akademicki w naukach farmaceutycznych uczy przyszłych farmaceutów całej tej drogi, a jednocześnie sam ją współtworzy. Prowadzi wykłady, seminaria i zajęcia laboratoryjne, kieruje badaniami nad nowymi lekami i ich analizą, pisze podręczniki i publikacje, a także uczestniczy w życiu uczelni medycznej.

Rano tłumaczy studentom pierwszego roku, dlaczego rzucona piłka leci po paraboli, a po południu wraca do laboratorium, gdzie od miesięcy próbuje zmierzyć zjawisko, którego nikt jeszcze dokładnie nie opisał. Fizyk pracujący na uczelni ma dwa zawody w jednym: jest nauczycielem, który ma rozbudzić w młodych ludziach ciekawość świata, i badaczem, który szuka odpowiedzi na pytania o materię, światło i kosmos. Pisze artykuły, jeździ na konferencje, opiekuje się doktorantami i zdobywa pieniądze na projekty. To praca dla ludzi, których pytanie „dlaczego?” nie opuszcza nigdy.
Kształci w zakresie nauk humanistycznych na wszystkich poziomach nauczania powyżej średniego, na różnych rodzajach studiów; przygotowuje książki, skrypty i środki dydaktyczne do prowadzonych zajęć; w zależności od uprawianej dyscypliny przeprowadza badania naukowe z zakresu archeologii, bibliologii, etnologii, filozofii, historii, językoznawstwa, literaturoznawstwa, nauk o polityce, nauk o poznaniu i komunikacji, nauk o sztuce, nauk o zarządzaniu, pedagogiki, psychologii i socjologii; uczestniczy w organizacji kształcenia i badań naukowych.

Część zajęć prowadzi nie w sali, tylko między sosnami: ze studentami mierzy pierśnice drzew, szuka śladów żerowania szkodników i tłumaczy, dlaczego jeden drzewostan rośnie zdrowo, a drugi zamiera. Nauczyciel akademicki nauk leśnych kształci przyszłych leśników i specjalistów od drewna, a jednocześnie bada las – jego wzrost, choroby, glebę, odporność na suszę i zmiany klimatu. Wyniki tych badań trafiają do publikacji, ale też do nadleśnictw, które pytają, co sadzić i jak chronić drzewostany. To zawód dla ludzi, którzy lubią naukę i nie boją się błota na butach.

Czasem przez kilka tygodni myśli o jednym problemie: chodzi z nim na spacer, zapisuje pomysły na marginesach i skreśla kolejne próby. Gdy w końcu dowód się domyka, wie, że ten wynik będzie prawdziwy zawsze – za sto lat tak samo jak dziś. Matematyk zatrudniony na uczelni łączy taką pracę badawczą z uczeniem: prowadzi wykłady z analizy czy algebry, ćwiczenia, seminaria i prace dyplomowe, i to nie tylko dla przyszłych matematyków, ale też dla informatyków, inżynierów i ekonomistów. To zawód dla ludzi, którzy lubią porządek w myślach i potrafią długo nie odpuszczać.

Rano prowadzi obchód z grupą studentów i pokazuje im, jak wygląda prawdziwy szmer nad sercem, w południe przyjmuje pacjentów w poradni, a wieczorem analizuje dane z badania klinicznego. Nauczyciel akademicki nauk medycznych zwykle jest jednocześnie lekarzem, wykładowcą i naukowcem. Uczy przyszłych lekarzy i lekarzy dentystów nie tylko wiedzy z podręczników, ale też rozmowy z chorym, badania i podejmowania decyzji. Prowadzi badania, które zmieniają sposób leczenia, i pisze o nich w czasopismach naukowych. To praca intensywna, ale dająca rzadkie poczucie, że wpływa się na medycynę jutra.
Prowadzi zajęcia dydaktyczne na poziomie wyższym z zakresu kultury fizycznej i sportu, odnowy biologicznej i rehabilitacji oraz turystyki i rekreacji; przygotowuje podręczniki akademickie i skrypty oraz nadzoruje przygotowanie obiektów i sprzętu sportowego; przeprowadza badania naukowe dotyczące teorii i metodyki wychowania fizycznego i sportu, bioenergetyki, biomechaniki, medycyny sportu, odnowy biologicznej i rehabilitacji oraz publikuje wyniki badań; uczestniczy w organizacji badań naukowych i dydaktyki.

Dla większości ludzi ściana kamieniołomu to po prostu skała. Ona widzi w niej dno dawnego morza, ślady pustynnych wydm i warstwę popiołu z wulkanu, który wybuchł miliony lat temu – i potrafi tak o tym opowiedzieć, że studenci zaczynają patrzeć tak samo. Nauczyciel akademicki nauk o Ziemi bada, jak zmienia się nasza planeta: skały, gleby, wody, klimat i rzeźba terenu. Część roku spędza w terenie, część w laboratorium i przy komputerze, a przez cały czas uczy przyszłych geologów, geografów, geofizyków i oceanografów. To zawód dla ciekawych świata, którzy nie boją się błota i deszczu.

Dwa sądy rozstrzygnęły tę samą sprawę na dwa różne sposoby. Który miał rację – i dlaczego? Takie pytania są chlebem powszednim nauczyciela akademickiego nauk prawnych. Uczy przyszłych prawników nie tyle zapamiętywania przepisów, które i tak się zmieniają, ile rozumowania: szukania właściwej normy, ważenia argumentów i pisania przekonującego uzasadnienia. Sam bada, jak prawo działa w praktyce, komentuje wyroki, opiniuje projekty ustaw i proponuje lepsze rozwiązania. To zawód dla osób, które lubią czytać, pisać i spierać się na argumenty – zawsze na argumenty.

Czy pszenica przetrwa kolejną suchą wiosnę? Jak nawozić mniej, a zbierać tyle samo? Dlaczego krowy w jednym gospodarstwie chorują częściej niż w drugim? Na takie pytania odpowiada nauczyciel akademicki nauk rolniczych – naukowiec, który część roku spędza na polach doświadczalnych, w szklarniach i oborach, a część w laboratorium i sali wykładowej. Kształci przyszłych agronomów, ogrodników, zootechników i inżynierów rolnictwa, a wyniki jego badań trafiają do rolników, doradców i firm. To zawód dla ludzi, którzy chcą, by nauka miała smak chleba.
Prowadzi zajęcia z przedmiotów w swojej specjalności na wszystkich poziomach nauczania powyżej średniego; prowadzi badania teoretyczne lub doświadczalne, opracowuje metody działania, wytwarzania, konstruowania i organizacji; przygotowuje akademickie referaty, książki i skrypty oraz zależnie od stopnia naukowego sprawuje opiekę nad rozwojem naukowym młodszych stopniem pracowników; bierze udział w życiu naukowym organizacji, towarzystw, konferencjach naukowych, seminariach i innych.
Prowadzi zajęcia dydaktyczne na wydziałach teologicznych uniwersytetów i akademii teologicznych oraz w seminariach duchownych w zakresie teologii systematycznej, praktycznej i nauk pomocniczych; przygotowuje książki i skrypty do prowadzonych zajęć; wykonuje badania naukowe z zakresu nauk teologicznych oraz nauk związanych z wierzeniami człowieka i jego życiem w świecie współczesnym oraz w przeszłości; uczestniczy w organizacji kształcenia i badań naukowych.
Prowadzi zajęcia dydaktyczne w zakresie nauk weterynaryjnych na poziomie wyższym, przygotowuje książki i skrypty dla studentów; zajmuje się badaniami naukowymi w zakresie weterynaryjnej ochrony zdrowia publicznego i środowiska, ochrony zdrowia zwierząt i jakości zdrowotnej środków żywności pochodzenia zwierzęcego; opracowuje teorie, koncepcje i metody działania oraz publikuje wyniki badań; uczestniczy w organizacji kształcenia i badań naukowych.
Prowadzi zajęcia dydaktyczne na poziomie wyższym z zakresu strategii, sztuki operacyjnej i taktyki wojskowej; przygotowuje książki, skrypty i środki dydaktyczne do prowadzonych zajęć; wykonuje badania naukowe w swojej specjalności; opracowuje teorie, koncepcje i metody działania; uczestniczy w organizacji kształcenia, ćwiczeń wojskowych i badań naukowych.
Kształci na poziomie wyższym w zakresie reżyserii filmowej i telewizyjnej, scenopisarstwa, sztuki operatorskiej, zdjęć specjalnych, realizacji telewizyjnej, montażu filmowego i telewizyjnego, organizacji produkcji filmowej i telewizyjnej; prowadzi badania z zakresu sztuk filmowych; uczestniczy w organizacji kształcenia, ze szczególnym uwzględnieniem zajęć praktycznych.
Prowadzi zajęcia dydaktyczne z zakresu sztuk muzycznych, obejmujących kompozycje, dyrygenturę, teorię muzyki, instrumentalistykę, wokalistykę, reżyserię dźwięku i prowadzenie zespołów wokalno-instrumentalnych, ze szczególnym uwzględnieniem pracy indywidualnej ze studentami; prowadzi badania naukowe nad muzyką oraz tworzy bazę informacyjną dla dydaktyki muzycznej; uczestniczy w organizacji kształcenia i badań naukowych.
Prowadzi zajęcia dydaktyczne z zakresu sztuk plastycznych, obejmujących malarstwo, grafikę, rzeźbę, architekturę wnętrz, konserwację i restaurację dzieł sztuki, wzornictwo przemysłowe, scenografię; przygotowuje podręczniki i skrypty oraz modele i obiekty martwej natury dla studentów; prowadzi badania naukowe w swojej specjalności z zakresu sztuk plastycznych; publikuje wyniki badań oraz wykorzystuje je w procesie dydaktycznym; w zależności od posiadanego stopnia naukowego sprawuje opiekę nad młodymi pracownikami naukowymi oraz studentami.
Prowadzi zajęcia dydaktyczne z zakresu aktorstwa, aktorstwa teatru lalek, reżyserii teatralnej, reżyserii teatru lalek oraz teorii teatru; przygotowuje programy kształcenia i konspekty do wykładów; prowadzi badania nad historią teatru oraz bada i opisuje teorię teatru; uczestniczy w organizacji badań naukowych oraz kształcenia, ze szczególnym uwzględnieniem zajęć praktycznych.
źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej