szkoła, matura, studia - celem wszystkiego jest jednak praca...
Planuje i organizuje prace oraz rozwiązuje problemy techniczne z zakresu budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń do obróbki metali, takich jak: maszyny skrawające (tokarki, wiertarki, wytaczarki i wiertarki współrzędnościowe, frezarki, przecinarki, dłutownice, przeciągarki, wiórkarki, szlifierki, linie i zespoły oraz jednostki obróbcze), obrabiarki i urządzenia do obróbki metali przy zastosowaniu skoncentrowanej energii oraz metodami elektrochemiczną i strumieniowościerną, urządzenia do spawania, cięcia (żłobienia) i zgrzewania metali; opracowuje dokumentację techniczną, konstrukcyjną oraz wykonawczą dotyczącą obsługi wymienionych maszyn i urządzeń; doskonali konstrukcje i technologie.
Planuje i organizuje prace oraz rozwiązuje problemy techniczne z zakresu projektowania i produkcji kotłów parowych, wodnych i grzewczych; zespołów prądotwórczych, turbin, urządzeń pomocniczych kotłów i turbin reaktorów atomowych; kontroluje eksploatację wymienionych urządzeń; prowadzi badania i doradza w zakresie ich projektowania oraz produkcji.
Planuje i organizuje prace oraz rozwiązuje problemy techniczne budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń przemysłowych w różnych gałęziach gospodarki, jak: budownictwo, drogownictwo, przemysł ciężki, lekki, chemiczny, przetwórstwo żywności itp.; opracowuje dokumentację techniczną, konstrukcyjną oraz wykonawczą dotyczącą obsługi wyżej wymienionych maszyn i urządzeń; uczestniczy w odbiorach technicznych; doskonali konstrukcje i technologie; opracowuje i realizuje nadzór nad ich eksploatacją i remontami.
Planuje, organizuje i kontroluje produkcję oraz eksploatację przyrządów po- miarowych, metrologicznych, geodezyjnych, do badań technologicznych i wytrzymałościowych, kontrolno-pomiarowych, urządzeń mechaniczno-ptycznych, aparatury nawigacyjnej, mechanicznych elementów maszyn liczących i biurowych, mechanizmów zegarowych; opracowuje założenia konstrukcyjne oraz techniczne i technologiczne dla urządzeń mechaniki precyzyjnej.

Każdego dnia miliony ludzi przemieszczają się pociągami, samolotami czy samochodami, rzadko zastanawiając się nad technologią, która to umożliwia. Za bezpieczeństwem i wydajnością tych maszyn stoi inżynier mechanik specjalizujący się w środkach transportu. To ekspert łączący wiedzę techniczną z innowacyjnym podejściem do mobilności. Jego praca to projektowanie, nadzór nad produkcją oraz dbanie o to, by pojazdy spełniały rygorystyczne normy bezpieczeństwa przez lata eksploatacji.
Zajmuje się takimi dziedzinami technologii mechanicznej, jak: odlewnictwo, obróbka skrawaniem, obróbka cieplna i fizykochemiczna, obróbka plastyczna, spawalnictwo itp.; opracowuje procesy technologiczne; konstruuje nowe maszyny i przyrządy do prowadzenia tych procesów; nadzoruje eksploatację maszyn; planuje remonty, usuwa awarie; prowadzi prace badawcze, wprowadza postęp techniczny.
Nadzoruje naprawy główne (remonty i naprawy specjalne) oraz modyfikacje statków powietrznych albo ich zespołów i wyposażenia lotniczego; sprawuje kontrolę nad mechanikami w zakresie wykonywania napraw zgodnie z obowiązującą dokumentacją techniczną i przy użyciu właściwych części i materiałów; poświadcza czynności wykonywane na samolocie zgodnych z obowiązującymi normami europejskimi Part – 66; zapewnia utrzymanie w technicznej zdatności do lotu statków powietrznych, ich zespołów lub wyposażenia lotniczego.
Planuje i kontroluje eksploatację maszyn i urządzeń rolniczych, służących do uprawy i nawożenia pól, zbioru płodów rolnych, deszczowania pól i mechanizacji prac hodowlanych; dobiera maszyny i narzędzia rolnicze do prac polowych stosownie do warunków agrotechnicznych.
Zajmuje się projektowaniem, wytwarzaniem i eksploatacją produktów mechatronicznych oraz sporządzaniem analiz produktów mechatronicznych w ich otoczeniu, np.: elektrycznych układów napędowych oraz układów sterowania maszyn i urządzeń mechatronicznych, wykorzystując do tego sieci komputerowe i aplikacje sieciowe; stosuje komputerowe wspomaganie w mechatronice i korzysta z komputerowego wspomagania do rozwiązywania zadań technicznych; posługuje się cyfrowymi metodami pomiaru, odpowiada za prawidłową ocenę poprawności pomiarów oraz prawidłowe ich prowadzenie; opracowuje systemy pomiarowe i ocenia jakość przyrządów pomiarowych; uczestniczy w interdyscyplinarnych zespołach rozwiązujących problemy związane z konstrukcją, wytwarzaniem, sprzedażą, eksploatacją, serwisowaniem i diagnozowaniem układów mechatronicznych oraz maszyn i urządzeń, w których one występują.
Zajmuje się całokształtem spraw związanych z normowaniem pracy w przedsiębiorstwie, a w szczególności: badaniem wykorzystania dnia roboczego, organizowaniem i usprawnianiem pracy, ustalaniem norm czasu i badaniem ich napięcia oraz ustalaniem polityki w zakresie normowania pracy.
Opracowuje procesy technologiczne wykonywania odlewów żeliwa, staliwa i stopów metali nieżelaznych (miedzi, aluminium, cynku, ołowiu) o określonych właściwościach; organizuje, nadzoruje przebieg procesu wytapiania żeliwa lub staliwa przy wykorzystywaniu różnych agregatów i urządzeń odlewniczych; prowadzi działalność badawczą i innowacyjną w odlewniach, biurach technologicznych, projektowych oraz ośrodkach naukowo-badawczych.
Organizuje i nadzoruje produkcję ogrodniczą w przedsiębiorstwach i zakładach zajmujących się tą dziedziną oraz buduje, pielęgnuje i konserwuje tereny zieleni; prowadzi badania naukowe, opracowuje nowe technologie i hodowlę roślin ogrodniczych oraz prowadzi doradztwo, prace projektowe i rzeczoznawstwo w zakresie ogrodnictwa w określonych specjalnościach.
Zajmuje się całokształtem spraw związanych z organizacją i planowaniem produkcji w zakładzie, a w szczególności planowaniem zadań produkcyjnych dla zakładu, wydziałów oraz na stanowiskach roboczych
Planuje i organizuje prace związane z procesami produkcji poligraficznej: redakcją techniczną przeznaczonych do druku czasopism, książek, albumów i in., montażem klisz fotograficznych, sporządzaniem form drukowych dla różnych technik drukowania, drukowaniem na maszynach lub urządzeniach poligraficznych, oprawą ręczną lub maszynową wydrukowanych prac; pro- wadzi nadzór nad przebiegiem wyżej wymienionych procesów produkcyjnych.
Kieruje procesem malowania powierzchni konstrukcji budowlanych, ogrodzeń i bram przemysłowych, elementów stalowych urządzeń przemysłowych, samochodów, motocykli, rowerów, tworzyw sztucznych itp.; kontroluje linie technologiczne do malowania proszkowego; sprawuje kontrolę technologiczną podczas uruchamiania nowych linii technologicznych; prowadzi i aktualizuje dokumentację technologiczną.

Współczesne gospodarstwa przypominają zaawansowane laboratoria pod gołym niebem, a rola inżyniera rolnictwa dawno wykroczyła poza stereotypowe wyobrażenia. To specjalista łączący wiedzę biologiczną z nowinkami technicznymi, który odpowiada za bezpieczeństwo żywnościowe i wydajność upraw. Jego praca decyduje o jakości plonów trafiających na nasze stoły oraz o kondycji środowiska naturalnego. To zawód dla osób, które chcą mieć realny wpływ na gospodarkę, zarządzając skomplikowanymi procesami produkcji roślinnej.
Zajmuje się projektowaniem organizacji ruchu drogowego; sporządza analizy szczegółowe dla dróg i ulic, w tym dla miejsc szczególnie niebezpiecznych na tych drogach; opracowuje projekty organizacji ruchu na drogach i ulicach uwzględniając wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu drogowego; zajmuje się opracowywaniem projektów tymczasowej organizacji ruchu w nagłych przypadkach oraz przygotowuje specyfikacje techniczne do projektów związanych z poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Prowadzi prace badawcze i projektowe w zakresie kolejnictwa, kieruje jednostkami zajmującymi się eksploatacją kolei, planuje, organizuje, kontroluje i sprawuje nadzór nad eksploatacją i utrzymaniem linii kolejowych oraz bezpieczeństwem ruchu kolejowego, wynikających z aktów prawnych dotyczących transportu kolejowego i przepisów wewnętrznych zarządców i przewoźników kolejowych.
Prowadzi badania naukowe, eksperymenty i obserwacje, mające na celu intensyfikację gospodarki rybackiej; organizuje i nadzoruje wszelkie prace związane z hodowlą i produkcją towarową ryb.
Odpowiada za tworzenie i realizację polityki handlowej oraz kreowanie nowych ofert produktów i usług teleinformatycznych; analizuje obowiązujące trendy na rynku, postępowanie konkurencji i sporządza plan działania w zakresie wzrostu sprzedaży; zajmuje się sprzedażą technologii i usług teleinformatycznych poprzez nawiązywanie kontaktów biznesowych oraz budowanie i utrzymywanie stałych relacji z klientami w branży ICT.
Zajmuje się systemami bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej; prowadzi badania samodzielnie albo w zespołach wielobranżowych nad opracowaniem nowych lub ulepszaniem istniejących systemów, prowadzi analizy, dokonuje ocen oraz kontroluje stan bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, projektuje, wdraża i eksploatuje systemy, układy i urządzenia bezpieczeństwa, bierze udział w opracowywaniu aktów normatywnych z zakresu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, bierze udział w procesie licencjonowania, a w szczególności licencjonowania obiektów jądrowych

Współczesna gospodarka opiera się na nieprzerwanym przepływie informacji, a za jego płynność i bezpieczeństwo odpowiadają specjaliści, których praca często pozostaje niewidoczna dla przeciętnego użytkownika. To oni projektują cyfrowe autostrady łączące banki, fabryki i instytucje publiczne, dbając o to, by dane trafiały do celu bez zakłóceń. Rola inżyniera odpowiedzialnego za tę infrastrukturę wykracza daleko poza proste łączenie kabli. Wymaga strategicznego planowania, zdolności przewidywania awarii oraz głębokiej wiedzy technicznej, pozwalającej budować systemy odporne na błędy i ataki.
Zajmuje się projektowaniem, użytkowaniem i obsługą systemów ochrony osób i mienia; odpowiada za prawidłowy przebieg procesu projektowania, instalowania, użytkowania i obsługi systemów monitoringu i ochrony osób i mienia z uwzględnieniem budowy i zasad funkcjonowania systemów kontroli dostępu, systemów monitoringu, procesów technologicznych, ochrony środowiska oraz systemów telemetrycznych.
Zajmuje się konstruowaniem i projektowaniem układów, systemów i urządzeń oświetleniowych oraz ich zasilaniem; odpowiada za sterowanie pracą w zakresie regulacji oświetleniowych układów elektroenergetycznych.
Stosuje posiadaną wiedzę z technologii budowlanych materiałów wiążących oraz z technologii prefabrykowanych betonów w produkcji przemysłowej: cementu, wapna i gipsu, betonów komórkowych, prefabrykowanych wyrobów drobnowymiarowych, elementów wielkowymiarowych, żelbetowych, strunobetonowych itp.; prowadzi prace naukowe, badawcze i projektowe z zakresu technologii produkcji oraz doradcze, dotyczące racjonalnego i oszczędnego prowadzenia procesów produkcyjnych.
Stosuje posiadaną wiedzę z zakresu technologii ceramiki budowlanej, szlachetnej, i specjalnej oraz wyrobów wapienno-piaskowych w produkcji przemysłowej: cegły pełnej, wyrobów drążonych, dachówki, sączków drenarskich itp. ceramiki budowlanej, wyrobów fajansowych, kamionkowych, porcelanowych i specjalnych; prowadzi prace naukowe, badawcze i projektowe w zakresie technologii produkcji oraz doradcze dotyczące racjonalnego i oszczędnego prowadzenia procesów produkcyjnych.
Kieruje przemysłowymi procesami otrzymywania związków organicznych i nieorganicznych w wyniku reakcji chemicznych oraz procesami oczyszczania ich po reakcji; opracowuje i wdraża nowe rozwiązania, racjonalizuje i nadzoruje te procesy; uczestniczy w badaniach i opracowywaniu nowych technologii oraz w projektowaniu rozwoju i modernizacji zakładów chemicznych.
Projektuje procesy technologiczne i kieruje przemysłową produkcją materiałów drzewnych i drewnopochodnych oraz wyrobów z drewna; prowadzi badania i wdraża postęp techniczny w tej dziedzinie, uczestniczy w projektowaniu zakładów przemysłu drzewnego.
Stosuje posiadaną wiedzę z zakresu technologii szkła w produkcji przemysłowej przy wytwarzaniu szkła (budowlanego, gospodarczego, opakowaniowego, technicznego), obróbki, zdobienia oraz przetwórstwa szkła; prowadzi prace naukowe, badawcze i projektowe z zakresu technologii produkcji i nowych wyrobów, doradza w racjonalnym i oszczędnym prowadzeniu procesów produkcyjnych.

Codzienne zakupy rzadko skłaniają do refleksji nad drogą, jaką przebył produkt, zanim trafił na półkę. Za smakiem, konsystencją i trwałością jogurtu czy soku stoi sztab specjalistów. Inżynier technologii żywności to kluczowa postać łącząca wiedzę chemiczną z inżynierią produkcji. To zawód dla osób chcących mieć realny wpływ na to, co jemy, dbając o bezpieczeństwo i innowacyjność procesów. Praca ta wymaga wiedzy teoretycznej oraz umiejętności rozwiązywania problemów na linii produkcyjnej.
Zajmuje się prowadzeniem diagnostyki i utrzymywaniem sieci teleinformatycznych; odpowiada za efektywne wykorzystanie zasobów systemów teleinformatycznych; podejmuje działania zmierzające do rozwoju i optymalizacji systemów teleinformatycznych; zapewnia doradztwo techniczne związane z projektowaniem, wdrażaniem i utrzymaniem sieci teleinformatycznych.
Zajmuje się: telewizją, radiokomunikacją, telekomutacją, teleinformatyką, telefonią klasyczną i komórkową i innymi dziedzinami telekomunikacji; prowadzi badania, nadzoruje prace techniczne i modernizacyjne, wprowadza do tradycyjnych i nowych działów technikę cyfrowa, wdraża nowe rozwiązania, posługuje się aparaturą pomiarową i testującą, coraz częściej skomputeryzowaną.

Projektowanie sieci komunikacyjnych przypomina rozwiązywanie skomplikowanej łamigłówki logicznej, w której stawką jest bezpieczeństwo i czas tysięcy ludzi. Specjalista w tej dziedzinie nie tylko kreśli linie na mapie, ale przede wszystkim analizuje, jak przemieszczają się towary i pasażerowie. To połączenie wiedzy technicznej, logistyki i planowania przestrzennego. Decyzje podejmowane na tym stanowisku wpływają na to, czy miasto stoi w korkach, czy funkcjonuje płynnie. Zawód ten oferuje realny wpływ na otoczenie i wymaga szerokiego spojrzenia – od ekranu komputera po plac budowy.
Prowadzi prace badawcze i projektowe w zakresie kolejnictwa, kieruje jednostkami zajmującymi się eksploatacją kolei, planuje, organizuje, kontroluje i sprawuje nadzór nad eksploatacją i utrzymaniem linii kolejowych oraz bezpieczeństwem ruchu kolejowego, wynikających z aktów prawnych dotyczących transportu kolejowego i przepisów wewnętrznych zarządców i przewoźników kolejowych.
Zajmuje się projektowaniem urządzeń i systemów energetyki z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, tj.: elektrociepłowni i elektrowni wodnych i wiatrowych, systemów geotermalnych, układów fotowoltaniki, biomasy, biopaliw itp.; odpowiada za monitorowanie i nadzorowanie urządzeń i systemów energetyki odnawialnej w zakresie ochrony środowiska i utylizacji odpadów oraz stosowania zasad poprawnej eksploatacji maszyn i urządzeń energetycznych.
Projektuje systemy i urządzenia sterowania ruchem kolejowym; kieruje robotami budowlanymi systemów i urządzeń dopuszczonych do stosowania w zakresie sterowania ruchem kolejowym oraz sprawuje nad nimi kontrolę techniczną.
Sprawuje nadzór nad utrzymaniem sprawności technicznej maszyn i urządzeń produkcyjnych;
planuje, organizuje i nadzoruje ich przeglądy techniczne i remonty.
Planuje, organizuje i nadzoruje przemysłowe procesy wytwarzania wyrobów włókienniczych: przędzalniczych, tkackich, dziewiarskich, odzieżowych, włóknin i przędzin oraz prowadzi prace badawcze i projektowe dotyczące struktury i technologii wyrobów włókienniczych.
Zajmuje się kompleksowym kształtowaniem i zarządzaniem usługami logistycznym w zakresie zaopatrzenia, transportu i magazynowania; odpowiada za rozwiązywanie problemów i zadań logistycznych metodami i technikami inżynierskimi, poprzez projektowanie systemów i procesów logistycznych zaopatrzenia, produkcji i dystrybucji; zarządza specjalistycznymi funkcjami logistycznymi: operacyjną, marketingową i finansową; wykorzystuje systemy informatyczne w zarządzaniu logistyką w przedsiębiorstwach przemysłowych i usługowych oraz w celu kierowania przedsiębiorstwem logistycznym.
Organizuje i nadzoruje produkcję zwierzęcą w przedsiębiorstwach rolniczych, gospodarstwach specjalistycznych, fermach zarodowych, stacjach hodowli i unasieniania zwierząt i ośrodkach doradztwa rolniczego; planuje i zapewnia realizację zadań hodowlanych i chowu towarowego; prowadzi badania naukowe związane z chowem i hodowlą zwierząt; popularyzuje postęp hodowlany i naukowo-techniczny.

Spoglądanie na mapę kojarzy się zazwyczaj z planowaniem podróży, ale współczesna kartografia to dziedzina wykraczająca daleko poza papierowe arkusze. Dziś twórca map jest po części artystą, analitykiem danych oraz specjalistą IT. To zawód łączący wielowiekową tradycję z najnowocześniejszymi technologiami satelitarnymi. Kto stoi za dokładnością nawigacji w smartfonie i jak powstają trójwymiarowe modele terenu? Odpowiedź kryje się w codziennej pracy specjalistów od wizualizacji przestrzeni.
Kierownik domu pomocy społecznej planuje, nadzoruje i koordynuje usługi dla osób w nim przebywających według obowiązującego standardu. Opracowuje, wdraża i monitoruje procedury, strategie i standardy usług w celu zapewnienia właściwych warunków bytowych, usług opiekuńczych i wspomagających, jak również poczucia bezpieczeństwa, intymności i prywatności mieszkańców.
Kierownik w domu spokojnej starości zapewnia efektywne funkcjonowanie domu i nadzoruje usługi świadczone na rzecz osób starszych. Planuje, nadzoruje i ocenia świadczenie usług w zakresie opieki nad osobami starszymi – pensjonariuszami tego domu.
Nadzoruje realizację zadań ośrodka pomocy rodzinie określonych w jego statucie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa; organizuje pracę i kieruje bieżącymi sprawami ośrodka; wydaje decyzje administracyjne oraz zaświadczenia dotyczące pomocy społecznej.
Kieruje działalnością przedsiębiorstwa informatycznego; opracowuje i wdraża strategię i plany krótko-, średnio- i długoterminowe przedsiębiorstwa; odpowiada za realizację celów strategicznych; odpowiada za nadzorowanie legalności wykorzystywanego oprogramowania oraz za zapewnianie bezpieczeństwa systemów informatycznych i informacji w przedsiębiorstwie; zarządza pracownikami przedsiębiorstwa informatycznego.
Bada klimat i związane z nim wieloletnie układy stanów pogody; zajmuje się badaniem procesów kształtujących klimat w powiązaniu z oddziaływaniem czynników geograficznych globalnych, regionalnych i lokalnych; wykonuje opracowania przydatne w wielu dziedzinach, jak np. w rolnictwie, leśnictwie, lecznictwie uzdrowiskowym, turystyce, planowaniu przestrzennym, urbanizacji, ekologii itp.

Wyobrażenie o tym zawodzie często budowane jest na podstawie sensacyjnych nagłówków prasowych, gdzie główną rolę grają licytowane mieszkania czy zajęte ruchomości. Rzeczywistość wygląda jednak inaczej i skupia się na żmudnej procedurze prawnej. Komornik sądowy to funkcjonariusz publiczny, którego zadaniem jest sprawienie, by wyrok wydany przez sąd nie pozostał jedynie martwą literą na papierze. To praca wymagająca nie tylko doskonałej znajomości przepisów kodeksu postępowania cywilnego, ale także odporności psychicznej i umiejętności negocjacji w trudnych warunkach.
Przeprowadza kontrolę działalności organów administracji rządowej, Narodowego Banku Polskiego, państwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych; wydaje opinie o funkcjonowaniu działalności kontrolowanych jednostek organizacyjnych; przedstawia wnioski z wyników kontroli.
Zajmuje się prowadzeniem kont szczegółowych podatników, prawidłową ewidencją przypisów, odpisów, wpłat i zwrotów podatków i opłat, kontrolą terminowości wpłacania podatków, likwidacją nadpłat, sporządzaniem informacji o wielkości dochodów, przypisów i sald za okresy sprawozdawcze.

Praca na wieży kontrolnej lub w centrum operacyjnym to marzenie wielu osób zafascynowanych awiacją. To zawód, w którym każda sekunda ma znaczenie, a odpowiedzialność za bezpieczeństwo tysięcy pasażerów spoczywa na barkach jednego człowieka. Choć kojarzy się głównie z widokiem startujących samolotów, rzeczywistość to przede wszystkim ekrany radarów i ciągła komunikacja radiowa. Wymaga stalowych nerwów, doskonałej wyobraźni przestrzennej i umiejętności podejmowania błyskawicznych decyzji, co czyni go jedną z najbardziej elitarnych profesji na świecie.
Sprawuje opiekę nad rodzinami zastępczymi lub rodzinnymi domami dziecka w zakresie realizacji zadań wynikających z pieczy zastępczej; bierze udział w przygotowaniu planu pomocy dziecku; zapewnia dostęp do specjalistycznej pomocy dla dzieci; udziela wsparcia pełnoletnim wychowankom rodzinnych form pieczy zastępczej; współpracuje z różnymi instytucjami w zakresie nadzorowania pieczy zastępczej.

Współczesna pielęgnacja wykracza daleko poza tradycyjne pojęcie urody, stając się interdyscyplinarną dziedziną łączącą wiedzę o zdrowiu z estetyką. Kosmetolog to specjalista posiadający wykształcenie wyższe, który zajmuje się nie tylko poprawą wyglądu zewnętrznego, ale przede wszystkim profilaktyką i przywracaniem skórze jej właściwych funkcji. W codziennej pracy absolwenci tego kierunku balansują na pograniczu medycyny i usług beauty, często współpracując z dermatologami przy terapiach leczniczych. To zawód wymagający ciągłej aktualizacji wiedzy chemicznej i biologicznej.

Seryjni mordercy i miejsca zbrodni często rozpalają wyobraźnię za sprawą filmowych produkcji, jednak rzeczywistość pracy kryminologa wygląda inaczej niż w hollywoodzkich scenariuszach. To zawód skupiający się na zrozumieniu przyczyn zła, a nie tylko na pościgu za sprawcą. Polega na głębokiej analizie wzorców społecznych, mechanizmów psychicznych oraz danych statystycznych, aby zapobiegać przyszłym tragediom. To ścieżka dla osób, które chcą zajrzeć pod podszewkę norm społecznych i zrozumieć, co popycha człowieka na drogę przestępstwa.

Droga do pełnej samodzielności zawodowej w medycynie nie kończy się na obronie dyplomu uniwersyteckiego. Kluczowym etapem, będącym pomostem między teorią akademicką a praktyką kliniczną, jest staż podyplomowy. To okres intensywnej weryfikacji wiedzy, podczas którego absolwent posiada ograniczone prawo wykonywania zawodu. Działa pod ścisłym nadzorem starszych kolegów, rotując między różnymi oddziałami szpitalnymi, co pozwala mu na zdobycie wszechstronnego doświadczenia przed ostatecznym wyborem specjalizacji.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby alergiczne, będące następstwem uczulenia na czynniki zewnętrzne, z wykorzystaniem prób (testów) skórnych i śluzówkowych, badań czynnościowych układu oddechowego, diet eliminacyjnych, prób immunologicznych i innych metod diagnostycznych oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom alergicznym.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy stany zagrożenia życia w następstwie nagłych chorób, urazów, zatruć i innych przyczyn oraz znieczula ogólnie i miejscowo, leczy ból i prowadzi intensywną terapię za pomocą odpowiedniej aparatury i sprzętu oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom i urazom.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy ostre i przewlekłe choroby układu naczyniowego, planuje i nadzoruje rehabilitacje oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu naczyniowego.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby narządu słuchu i równowagi oraz zajmuje się testowaniem i dobieraniem aparatów słuchowych (protetyka audiologiczna) za pomocą odpowiedniej aparatury i sprzętu oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom narządu słuchu.
Przeprowadza leczenie i rehabilitację wszystkich chorób i patologii środkami uzdrowiskowo-klimatycznymi, balneologicznymi i fizykoterapeutycznymi oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom.

Praca w tym zawodzie to jedno z największych wyzwań współczesnej medycyny, łączące precyzję manualną z ogromną odpornością psychiczną. Specjalista ten zajmuje się leczeniem operacyjnym pacjentów w wieku rozwojowym – od wcześniaków ważących kilkaset gramów po nastolatków wkraczających w dorosłość. To nie tylko "chirurgia dorosłych w miniaturze", ale odrębna dziedzina wymagająca zrozumienia fizjologii rosnącego organizmu oraz specyfiki wad wrodzonych. Kluczowa jest tu także umiejętność budowania relacji, gdyż pacjentem jest dziecko, ale partnerem w rozmowie – jego zaniepokojeni rodzice.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby chirurgiczne w obrębie klatki piersiowej: jej ściany, płuc, śródpiersia, tchawicy, przełyku; wykonuje zabiegi diagnostyczno-lecznicze, takie jak bronchoskopia, pleuroskopia, biopsje i inne oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu oddechowego.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy operacyjnie ostre i przewlekłe, wrodzone i nabyte choroby układu naczyniowego za wyjątkiem naczyń ośrodkowego układu nerwowego i dużych naczyń leczonych w ramach kardiochirurgii, planuje i nadzoruje rehabilitację chorych po przebytym leczeniu operacyjnym oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom naczyń.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy ostre i przewlekłe choroby chirurgiczne, przeprowadzając diagnostykę inwazyjną i leczenie operacyjne w obrębie jamy brzusznej, klatki piersiowej i układu naczyniowego oraz w urazach czaszki, kręgosłupa i kończyn; uczestniczy w działaniach na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom chirurgicznym.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy operacyjnie choroby nowotworowe, wykonuje badania diagnostyczne inwazyjne, przeprowadza leczenie chirurgiczne skojarzone z innymi metodami leczenia (chemioterapia, radioterapia), nadzoruje wczesną rehabilitację pooperacyjną, kontroluje i ocenia wyniki odległe chirurgicznego leczenia nowotworów oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom nowotworowym.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby wymagające chirurgicznych zabiegów odtwórczych, przywracających właściwy wygląd i czynność powłok i narządów zewnętrznych, z zastosowaniem przeszczepów tkanek i innych technik rekonstrukcyjnych, oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom, urazom i oparzeniom.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy chirurgicznie ostre, przewlekłe i nowotworowe choroby jamy ustnej, części twarzowej czaszki i okolic przyległych oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom i urazom objętych zakresem udzielanych świadczeń zdrowotnych.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby płuc, ze szczególnym uwzględnieniem schorzeń przewlekłych o dużym znaczeniu społecznym, takich jak: gruźlica, przewlekłe zapalenie oskrzeli z rozedmą, astma oskrzelowa i inne choroby alergiczne, nowotwory płuc, choroby zapalne, śródmiąższowe, choroby zawodowe i inne; podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu oddechowego.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby płuc dzieci, ze szczególnym uwzględnieniem schorzeń przewlekłych o dużym znaczeniu społecznym, takich jak: gruźlica, przewlekłe zapalenie oskrzeli, astma oskrzelowa, choroby alergiczne, choroby o podłożu genetycznym, nowotwory płuc u dzieci, choroby zapalne śródmiąższowe i inne; podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu oddechowego.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby wewnętrzne wszystkimi dostępnymi metodami diagnostycznymi, ze szczególnym uwzględnieniem farmakoterapii i innych nieinwazyjnych metod leczniczych; prowadzi doradztwo diagnostyczne i terapeutyczne dla wszelkich innych specjalności medycznych oraz uczestniczy w działaniach na rzecz profilaktyki i promocji zdrowia.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby zakaźne oraz zakażenia pochodzenia bakteryjnego, wirusowego, pasożytniczego i grzybiczego oraz uczestniczy w działaniach zapobiegających ich szerzeniu się.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową oraz prowadzi działania profilaktyczne i epidemiologiczne w odniesieniu do chorób o dużym znaczeniu społecznym (AIDS, kiła, rzeżączka, świerzb, nowotwory skóry i inne).
Rozpoznaje, różnicuje i leczy cukrzycę i inne zaburzenia węglowodanowe oraz choroby metaboliczne, ze szczególnym uwzględnieniem stanów naglących (śpiączki), cukrzycy ciężarnych i cukrzycy wieku rozwojowego oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom metabolicznym.
Wykonuje (we współpracy z technikiem) za pomocą specjalistycznych metod i aparatury laboratoryjnej, bądź nadzoruje wykonanie badań diagnostycznych z zakresu chemii klinicznej, analityki ogólnej, hematologii, serologii, immunologii i bakteriologii oraz interpretuje i ocenia wyniki badań.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby układu wewnętrznego wydzielania (endokrynnego) metodami niezabiegowymi, wszystkimi dostępnymi metodami diagnostycznymi, oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu wewnątrzwydzielniczego.
Zajmuje się rozpoznawaniem i leczeniem chorób wywoływanych zaburzeniami czynności gruczołów wydzielania wewnętrznego w obszarze ginekologii oraz rozrodczości, wchodzących w zakres specjalizacji w dziedzinie położnictwa i ginekologii oraz specjalizacji w dziedzinie endokrynologii.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby wywoływane zaburzeniami czynności gruczołów wydzielania wewnętrznego, w tym cukrzycę i choroby metaboliczne ze szczególnym uwzględnieniem schorzeń o podłożu genetycznym; podejmuje działania profilaktyczne w zakresie leczenia zaburzeń czynności gruczołów wydzielania wewnętrznego, w tym badania hormonalne oraz działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom metabolicznym.
Wykrywa, rozpoznaje i ewidencjonuje choroby o znaczeniu społecznym, planuje i organizuje działania zapobiegające występowaniu i szerzeniu się tych chorób; współdziała z innymi specjalistami i organizacjami w zwalczaniu epidemii i poprawie warunków sanitarno-higienicznych społeczeństwa.
Sprawuje doradztwo i udziela pomocy wszystkim specjalnościom medycznym w zakresie doboru środków farmakologicznych, dawkowania, interakcji i objawów ubocznych; konsultuje chorych z objawami powikłań polekowych, zatruć, uzależnień bądź braku odpowiedzi terapeutycznej na stosowane leczenie; prowadzi badania nad nowymi lekami i dokonuje ich oceny oraz uczestniczy w działaniach zmierzających do zapobiegania chorobom jatrogennym.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy metodami niechirurgicznymi choroby układu trawienia, z wykorzystaniem różnych metod obrazowania narządów jamy brzusznej, metod endoskopowych, biopsji i innych oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu pokarmowego.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy metodami niechirurgicznymi choroby układu trawienia u dzieci, z wykorzystaniem różnych metod obrazowania narządów jamy brzusznej, metod endoskopowych, biopsji i innych oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu pokarmowego dzieci.
Rozpoznaje, różnicuje i współdziała w leczeniu chorób genetycznie uwarunkowanych z zastosowaniem klasycznych i molekularnych technik cytogenetycznych oraz metod analizy chromosomów człowieka oraz promuje działania profilaktyczne w rodzinach o zwiększonym ryzyku genetycznym.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy metodami niechirurgicznymi choroby występujące w populacji ludzi starych (choroby metaboliczne, nowotworowe, naczyniowe), ze szczególnym uwzględnieniem profilaktyki powikłań; prowadzi rehabilitację po tych powikłaniach, leczy chorych przewlekle i w stanach terminalnych; organizuje pomoc medyczną i społeczną osobom niepełnosprawnym oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom przewlekłym.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy złośliwe i łagodne choroby nowotworowe, przeprowadzając diagnostykę inwazyjną / nieinwazyjną i leczenie operacyjne w obrębie kobiecych narządów płciowych; podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom nowotworowym kobiet; odpowiada za prowadzenie prawidłowego procesu leczniczego i końcowe efekty prowadzonej terapii onkologicznej.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby układu krwiotwórczego, a także hematologiczne następstwa działania promieniowania jonizującego, środków toksycznych, leków i innych substancji oddziałujących na układ krwiotwórczy oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu krwiotwórczego.
Rozpoznaje, różnicuje choroby i podejmuje proces leczniczy nadciśnienia tętniczego; odpowiada za wdrażanie nowych metod diagnostycznych w procesie leczenia nadciśnienia tętniczego oraz postępowania niefarmakologicznego i farmakologicznego sprzyjającego leczeniu; podejmuje działania na rzecz profilaktyki zdrowotnej w zakresie nadciśnienia tętniczego.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy ostre i przewlekłe choroby o stwierdzonym lub przypuszczalnym tle immunologicznym przeprowadzając diagnostykę laboratoryjną dotyczącą w szczególności niedoborów odporności, chorób autoimmunizacyjnych,, biorców alloprzeszczepów; uczestniczy w działaniach na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom na tle immunologicznym.
Leczy chorych w stanie zagrożenia życia, z ciężkimi urazami i oparzeniami, ze szczególnym uwzględnieniem diagnostyki. Leczy ostre niewydolności narządowe (ostre zapalenie trzustki, zawał serca, niestabilna dusznica, udar mózgu, stan ciężkiej sepsy itp.), wymagające intensywnego monitorowania lub wspomagania układu oddechowego i krążenia, z zastosowaniem metod farmakologicznych oraz szeroko rozumianych technologii medycznych.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy chirurgiczne choroby serca i wielkich naczyń krwionośnych, przeprowadza operacje na otwartym sercu z zastosowaniem aparatury do krążenia pozaustrojowego, operacje protetyczne, wszczepianie sztucznych i biologicznych zastawek, naczyń, operacje pomostowania aortowo-wieńcowego, wad wrodzonych serca i inne oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu krążenia.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby układu krążenia, ze szczególnym uwzględnieniem chorób o dużym znaczeniu społecznym (choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze i ich powikłania), kwalifikuje chorych do zabiegów kardiochirurgicznych oraz rehabilitacji; podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu krążenia.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy wrodzone i nabyte choroby układu krążenia u dzieci, kwalifikuje dzieci do zabiegów kardiochirurgicznych, sprawuje opiekę nad dziećmi po kardiologicznych zabiegach i interwencyjnych oraz po leczeniu operacyjnym wad serca, podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu krążenia.
Orzeka w zakresie wymagań zdrowotnych dla kandydatów na członków personelu lotniczego, personelu lotniczego oraz kandydatów na członków personelu pokładowego i personelu pokładowego, zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi w zakresie orzecznictwa lotniczo - lekarskiego. Zajmuje się badaniem, diagnostyką i leczeniem reakcji i zaburzeń organizmu, które powstały lub uległy zmianie w związku z działaniem zjawisk fizycznych panujących w przestrzeni powietrznej, problemami medycznej ewakuacji chorych lub rannych uczestniczących w lotach statkiem powietrznym.
Zajmuje się diagnozowaniem, profilaktyką i leczeniem chorób z zakresu medycyny morskiej i tropikalnej (w tym chorób transmisyjnych, tropikalnych, pasożytniczych, wypadków, chorób związanych z pracami wykonywanymi w warunkach podwodnych). Realizuje potrzeby zdrowotne osób podróżujących do odmiennych warunków klimatycznych oraz osób zatrudnionych w tych warunkach. Rozwiązuje problemy związane z badaniami profilaktycznymi, ochroną zdrowia osób wykonujących prace w różnych środkach transportu wodnego i żeglugi oraz warunkach o podwyższonym ciśnieniu otoczenia i w regionach tropikalnych.
Rozpoznaje, różnicuje i leczy różne choroby za pomocą metod wykorzystujących promieniowanie i cząstki elementarne, biegle posługując się aparaturą i sprzętem do wytwarzania i wykrywania promieniowania jonizującego oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom wywoływanym przez promieniowanie jonizujące.
Prowadzi holistyczną opiekę umożliwiającą uzyskanie najwyższej, możliwej do osiągnięcia jakości życia osobom cierpiącym na przewlekłe, postępujące, zagrażające życiu choroby w ich ostatnim terminalnym okresie oraz wspomaga ich rodziny w warunkach środowiska domowego, w szpitalach, zakładach opiekuńczo-leczniczych i hospicjach; prowadzi działania inicjujące i wspomagające organizację opieki paliatywnej; prowadzi badania epidemiologiczne i ocenia potrzeby określonej populacji w zakresie opieki paliatywnej; prowadzi edukację dotycząca problemu śmierci i umierania.
Sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną w zakładzie pracy oraz nadzór nad warunkami i organizacją pracy, nadzoruje prawidłowość zatrudnienia na poszczególnych stanowiskach oraz podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom zawodowym.
Rozpoznaje, różnicuje choroby i podejmuje proces leczniczy w procesie akcji ratunkowej obejmujący m.in.: prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej oraz stosowanie zaawansowanych technik intensywnej terapii w działaniach ratunkowych; odpowiada za prawidłowe prowadzenie postępowania ratunkowego.
Sprawuje opiekę nad chorymi (wszystkie grupy wiekowe w rodzinie) w określonej populacji, w swoim gabinecie i w domu pacjenta, stawia odpowiednio wcześnie diagnozę pozwalającą na leczenie lub skierowanie do specjalisty; wykonuje badania, jak: EKG, pomiar ciśnienia tętniczego, badanie tętna obwodowego i osłuchiwanie dużych naczyń, badanie tętna płodu, badanie per rectum, cewnikowanie pęcherza, wstępna ocena dna oka; udziela pierwszej pomocy w nagłych wypadkach; podejmuje działania zmierzające do zapobiegania chorobom i promocji zdrowia.
Wykonuje badania na potrzeby sądownictwa, przeprowadza sekcje zwłok, analizę i identyfikację materiału biologicznego, określa rodzaje uszkodzeń ciała (obdukcje) dla celów karno- i cywilno-sądowych; przeprowadza analizy toksykologiczne, nadzoruje ekshumacje, wydaje orzeczenia lekarsko-sądowe.

Sport wyczynowy to balansowanie na granicy ludzkich możliwości. Za każdym rekordem i medalem stoi nie tylko talent zawodnika, ale też precyzyjna wiedza medyczna. Specjalista medycyny sportowej to kluczowa postać w sztabie szkoleniowym – to on decyduje o dopuszczeniu do startu, monitoruje wydolność organizmu i planuje powrót do zdrowia po kontuzjach. Praca ta wymaga łączenia wiedzy kardiologicznej, ortopedycznej i żywieniowej z umiejętnością szybkiego podejmowania decyzji pod presją czasu i oczekiwań wyniku.
Prowadzi badania profilaktyczne; ocenia ryzyko zawodowe i wielkość ekspozycji związanych z różnymi środkami transportu; prowadzi orzecznictwo dotyczące wykonywaniem pracy w różnych środkach transportu lądowego, wodnego i powietrznego albo z prowadzeniem lub uczestniczeniem w transporcie w tym zakresie; podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom związanym z wykonywaniem pracy lub uczestnictwem w różnych formach transportu.
źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej