Zawody po studiach, zawodowe i ogólne

Fajkarz wykonuje, naprawia i konserwuje fajki.
Fajkarz jest zawodem o charakterze produkcyjnym. Celem pracy fajkarza jest wykonywanie fajek, ich konserwacja i naprawa. Fajkarz potrafi samodzielnie zaprojektować i wykonać fajkę. Ocenia i dobiera bezpieczne dla zdrowia materiały do wykonania fajki oraz planuje przebieg prac. Obowiązkiem fajkarza jest zachowanie zasad technologicznych i przestrzeganie norm jakościowych, w tym ocena organoleptyczna wykonanego wyrobu. Do jego zadań należy również obsługa i eksploatacja urządzeń i maszyn.

Fakturzystka wystawia i archiwizuje dokumenty związane ze sprzedażą.
Fakturzystka jest zawodem o charakterze biurowym. W zależności od struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa fakturzystka pracuje w dziale księgowości lub samodzielnej komórce podległej bezpośrednio kierownikowi jednostki. Do głównych zadań fakturzystki należy wystawianie faktur sprzedaży, weryfikowanie i akceptowanie not korygujących, a także sprawdzanie poprawności faktur i korygowanie ich. Fakturzystka wprowadza dane do systemu komputerowego, generuje fakturę, sprawdza jej poprawność i drukuje lub wysyła drogą elektroniczną do kontrahenta. W przypadku stwierdzenia błędów w wystawionej fakturze sporządza fakturę korygującą. Fakturzystka jest odpowiedzialna za prawidłową archiwizację dokumentów, przygotowywanie raportów i rejestrów sprzedaży. Fakturzystka stosuje przepisy księgowe oraz podatkowe w zakresie wystawiania dokumentów sprzedaży oraz wewnętrzne regulaminy i zarządzenia dotyczące obiegu tych dokumentów w przedsiębiorstwie.

Udziela pomocy w przypadkach zachorowania lub zagrożenia chorobą; diagnozuje stan zdrowia, bierze udział w procesie leczenia; zajmuje się profilaktyką leczniczą, szerzeniem oświaty zdrowotnej.

„Znasz język, to zostaniesz nauczycielem albo tłumaczem” — tak zwykle reaguje rodzina na wiadomość o wyborze filologii. Tymczasem filolog języka nowożytnego to ktoś więcej niż osoba, która płynnie mówi po hiszpańsku czy niemiecku. Zna historię tego języka i jego odmiany, czyta literaturę w oryginale, rozumie kulturę, z której wyrasta, i potrafi wytłumaczyć, dlaczego coś brzmi naturalnie, a coś nie. Ta wiedza przydaje się w szkole i na uczelni, ale także w wydawnictwie, w firmie międzynarodowej, przy lokalizacji gier czy w instytucji kultury.

Łacina i greka uchodzą za języki martwe, ale filolog klasyczny ma z nimi do czynienia na co dzień — i wcale nie tylko w bibliotece. W archiwach czekają łacińskie listy, kroniki i akta miejskie, których nikt jeszcze nie przetłumaczył. Lekarze, prawnicy i biolodzy wciąż posługują się terminami z antycznymi korzeniami, a twórcy filmów i gier sięgają po mity. Filolog klasyczny odczytuje dawne teksty, przekłada je na współczesną polszczyznę, komentuje i uczy innych, jak je rozumieć. To praca dla kogoś, kto lubi zagadki, słowa i historię jednocześnie.

Mówisz po polsku od dziecka, więc co tu jeszcze badać? Okazuje się, że całkiem sporo: skąd biorą się nowe słowa, dlaczego jedno zdanie przekonuje, a drugie odpycha, jak czytać wiersz sprzed kilkuset lat i co mówi o nas literatura pisana dziś. Filolog polski zawodowo zajmuje się językiem i literaturą – analizuje teksty, poprawia je, uczy innych, jak mówić i pisać jasno. Pracuje w szkole, wydawnictwie, redakcji, agencji, instytucji kultury albo na uczelni. Wszędzie tam, gdzie słowo ma znaczenie, przydaje się ktoś, kto rozumie je naprawdę dokładnie.

Czy autonomiczny samochód powinien w razie wypadku chronić pasażera, czy pieszego? Kto odpowiada za decyzję podjętą przez algorytm? Czy wolno zmieniać geny zarodka? Na takie pytania nie odpowie sam inżynier ani lekarz — potrzebny jest ktoś, kto potrafi precyzyjnie postawić problem, oddzielić argumenty od emocji i pokazać konsekwencje różnych odpowiedzi. Filozof wbrew stereotypowi nie siedzi w chmurach. Analizuje pojęcia, sprawdza poprawność rozumowań i szuka podstaw tego, co uznajemy za wiedzę, dobro czy piękno — na uczelni, w szkole, w komisjach etycznych i firmach technologicznych.

Po operacji kolana lekarz kończy swoją część pracy w kilka godzin. Potem zaczynają się tygodnie, w których ktoś inny uczy pacjenta znów zginać nogę, chodzić bez kul i wejść po schodach bez strachu. Fizjoterapeuta przywraca ludziom sprawność – po urazach, udarach, zawałach, ale też wtedy, gdy kręgosłup buntuje się po latach siedzenia przy biurku. Bada, jak ciało się porusza, układa plan terapii i prowadzi pacjenta krok po kroku. To zawód medyczny, w którym ręce i ruch są równie ważnymi narzędziami jak wiedza z anatomii, a efekty widać gołym okiem.

Dlaczego niebo jest niebieskie, jak działa laser w czytniku i co dzieje się z materią w temperaturze bliskiej zera absolutnego? Większość ludzi przestaje pytać na etapie szkolnych wzorów, a fizyk właśnie wtedy zaczyna na dobre. Szuka praw, które rządzą światem – od cząstek elementarnych po galaktyki – i sprawdza je w eksperymentach albo obliczeniach. Jego praca stoi za półprzewodnikami w telefonach, tomografami w szpitalach i prognozami pogody. Fizyk pracuje w laboratorium, na uczelni, w dziale badań firmy technologicznej, w szpitalu, a coraz częściej także przy analizie danych i w finansach.

Lekarz decyduje, że guz trzeba napromienić. Ale to fizyk medyczny wylicza, jak ułożyć wiązki promieniowania, żeby zniszczyć komórki nowotworowe, a oszczędzić serce czy rdzeń kręgowy leżące tuż obok. Pacjent rzadko go widzi, choć od jego obliczeń i pomiarów zależy skuteczność i bezpieczeństwo leczenia. Fizyk medyczny pracuje w radioterapii, diagnostyce obrazowej i medycynie nuklearnej: planuje leczenie, sprawdza aparaturę, mierzy dawki i dba o to, by promieniowanie służyło pacjentom, nie szkodząc im ani personelowi.

W imieniu właściciela drewna kieruje tratwą i jej załogą, nadzoruje i odpowiada za tratwę oraz bezpieczeństwo żeglugi podczas spławu i postoju.

Wykonuje samodzielnie formy odlewnicze w przypadku formowania w skrzynkach ręcznych lub pracuje w zespole w przypadku form murowanych, formowania w kesonach itp; wprowadza ciekły metal do wnęki formy odlewniczej stosując łyżki, kadzie ręczne oraz kadzie dźwignicowe; oczyszcza odlewy z przywartej masy formierskiej i rdzeniowej, usuwa układ wlewowy, nadlewny, zalewki itp. ręcznie lub za pomocą różnych maszyn i urządzeń; wykonuje samodzielnie rdzenie odlewnicze; wybija samodzielnie odlewy z form odlewniczych lub pracuje w zespole w przypadku dużych form, wymagających stosowania podnośników, suwnic i innych urządzeń.

Wykonuje i nadzoruje proces powstawania modeli, form, wyrobów i półproduktów metodami ręcznymi, zmechanizowanymi i automatycznymi w procesach przesycania lub nasycania nośnika (włókien syntetycznych lub naturalnych) mieszankami impregnacyjnymi określonymi w instrukcjach technologicznych; sieciowanie powstałego wyrobu kompozytowego (laminatu) na formie przy użyciu wstępnie przetworzonego surowca (tzw. preimpregnatu).

Formuje z różnych tworzyw na urządzeniach maszynowo-ręcznych (półautomatach) wyroby ortopedyczne takie jak protezy oraz elementy ortez (gorsetów, kołnierzy itp.).

Ręcznie, w zespole kształtowych wyrobów ceramicznych, formuje takie pół- fabrykaty, jak: kształtki, kamionkę kanalizacyjną, kształtowe płytki fajansowe i kamionkowe, osłony i kształtki ogniotrwałe, kamionkę kwasoodporną, a także ceramiczne półfabrykaty o skomplikowanych kształtach i dużych gabarytach.

Formuje wyroby na toczku z masy porcelanowej, porcelitowej, fajansowej i kamionkowej: naczynia kamionkowe, osłony ogniotrwałe, izolatory niskiego i wysokiego napięcia, naczynia stołowe itp. oraz półfabrykaty, takie jak: kształtki, kamionkę kanalizacyjną, kształtowe płytki fajansowe i kamionkowe, osłony i kształtki ogniotrwałe, kamionkę kwasoodporną, a także ceramiczne półfabrykaty o skomplikowanych kształtach i dużych gabarytach.

Formuje z masy szklanej na urządzeniach maszynowo-ręcznych (półautomatach) wyroby o różnych kształtach i wielkościach, jak: butelki, słoiki, opakowania do specyfików, drobne wyroby galanteryjne; organizuje pracę w zespole oraz konserwuje podstawowe narzędzia pracy.

Dokonuje wyboru lub i doboru fotografii, rysunków do artykułów zamieszczanych w czasopismach i gazetach codziennych, na podstawie posiadanej wiedzy z dziedziny kultury, polityki, historii, sztuki, mody, w zależności od profilu danego wydawnictwa; wyszukuje odpowiedni materiał ilustracyjny z posiadanych przez redakcję zbiorów, zamawia fotografie bądź rysunki w agencjach fotograficznych lub u grafików, przygotowuje koncepcję i zleca sesję zdjęciową, fotoreportaż fotografom zatrudnionych w redakcji bądź w agencjom fotograficznym; posługuje się programami komputerowymi i internetem w celu uzyskania materiału fotograficznego.

Zdjęcie, które pięknie wygląda na ekranie, po wydrukowaniu w katalogu potrafi wyjść za ciemne, a czerwień sukienki zamienia się w pomarańcz. Żeby tak się nie stało, potrzebny jest fotograf poligraficzny — specjalista od przygotowania obrazu do druku. Kiedyś pracował z kamerą reprodukcyjną, kliszami i chemią w ciemni. Dziś skanuje i fotografuje oryginały, zarządza kolorem, przygotowuje pliki do naświetlenia płyt i sprawdza próbne wydruki. To zawód dla kogoś, kto łączy oko fotografa z precyzją technologa i potrafi rozmawiać z drukarzem jego językiem.

Wzór na zasłonie, nadruk na koszulce, kolorowy deseń na obrusie – zanim farba trafi na tkaninę, ktoś musi rozłożyć obraz na pojedyncze kolory i przygotować dla każdego z nich osobny, idealnie spasowany szablon. Tym kimś jest fotograf w drukarni filmowej, czyli w zakładzie drukującym metodą sitową. Nie robi portretów ani reportaży: jego praca to reprodukcja, czyli wierne przenoszenie projektu na negatywy, diapozytywy i filmy, z których powstają formy drukowe. Liczą się oko do koloru, dokładność co do ułamka milimetra i cierpliwość.

Na zdjęciu z gazety widzimy jedno ujęcie. Nie widzimy godzin czekania w deszczu, przepychania się z innymi fotografami, sprawdzania, kto stoi na zdjęciu, ani wysyłania plików z samochodu, zanim wydarzenie się skończy. Fotoreporter nie robi po prostu ładnych zdjęć – opowiada obrazem, co się wydarzyło, szybko, uczciwie i tak, żeby zdjęcie broniło się bez długiego podpisu. To zawód dla ludzi, którzy łączą wrażliwość fotografa z refleksem dziennikarza i nie boją się być tam, gdzie właśnie dzieje się coś ważnego.

Wykonuje fotosy filmu, reklamowe i robocze, zgodnie z wytycznymi i wskazówkami producenta, reżysera i kierownika produkcji filmu; odpowiada za techniczną i fotograficzną jakość fotosów.

Obsługuje specjalizowane i specjalne frezarki ogólnego przeznaczenia; dobiera i stosuje optymalne parametry skrawania, narzędzia i uchwyty, frezuje płaszczyzny, rowki wiórowe w narzędziach wieloostrzowych, sprzęgła kłowe, rowki o różnym zarysie, krzywki, gwinty, wałki wielowypustowe, zęby w kołach zębatych i zębatki (metodą kształtową).

Obsługuje, nadzoruje oraz utrzymuje w należytym stanie technicznym różne odmiany frezarek, na których obrabia elementy z drewna i tworzyw drzewnych.

Wykonuje zabiegi fryzjerskie takie jak: strzyżenie, modelowanie, koloryzacja włosów, układanie i utrwalanie fryzur; doradza klientkom w zakresie doboru koloru, pielęgnacji włosów i typu fryzury; dba o wygląd miejsca pracy, prowadzi rozliczenia z klientkami, odpowiada za stan narzędzi pracy; śledzi bieżącą modę i techniki fryzjerskie, uczęszcza na pokazy fryzjerskie.

Wykonuje zabiegi fryzjerskie takie jak: strzyżenie i golenie włosów, wąsów i brody, modelowanie, koloryzacja, układanie i utrwalanie fryzur; doradza klientom w zakresie doboru koloru, pielęgnacji włosów i typu fryzury; prowadzi rozliczenia z klientami; dba o wygląd miejsca pracy oraz odpowiada za stan narzędzi pracy; śledzi bieżącą modę i techniki fryzjerskie, uczęszcza na pokazy fryzjerskie.

Fryzjer zwierząt (groomer) wykonuje strzyżenie, trymowanie, zabiegi higieniczne, czesanie i kąpiele zwierząt domowych.
Fryzjer zwierząt jest zawodem o charakterze usługowym. Celem pracy fryzjera zwierząt jest zapewnienie zwierzęciu, najczęściej psu lub kotu, higieny i estetycznego wyglądu zgodnego z wzorcem rasy lub sugestiami właściciela. Fryzjer zwierząt przejmuje zwierzę od właściciela, rozczesuje sierść, usuwa pasożyty zewnętrzne, kąpie, suszy, strzyże lub trymuje jego sierść oraz dba o higienę uszu, oczu, łap, pazurów, gruczołów okołoodbytowych i okolic moczowo-płciowych. Fryzjer zwierząt rozpoznaje rasy zwierząt oraz rodzaj i stan sierści. Na tej podstawie dobiera techniki wykonania fryzury, preparaty kosmetyczne i pielęgnacyjne oraz zabiegi higieniczne. Do jego obowiązków należy również dezynfekcja stanowiska pracy, czyszczenie i konserwacja narzędzi i przyborów, zagospodarowanie odpadów powstałych w trakcie wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych i higienicznych. Fryzjer zwierząt odpowiedzialny jest za bezpieczeństwo zwierzęcia powierzonego mu na czas wykonywania usługi. W swojej pracy musi kierować się dobrostanem zwierząt. Sposób wykonywania pracy musi dostosować do wielkości, charakteru i zachowania zwierzęcia.

Sprawuje ochronę osób oraz obiektów i urządzeń ważnych ze względu na dobro i interes państwa oraz prowadzi rozpoznanie pirotechniczno-radiologiczne obiektów Sejmu i Senatu; posiada ustawowe prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej.

Sprawuje dozór celny oraz kontroluje obrót towarowy z zagranicą; wymierza i pobiera należności celne; dopuszcza towary będące przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą do obrotu na polskim obszarze celnym lub do wywozu z kraju; zwalcza oraz ściga przestępstwa i wykroczenia, w zakresie ustalonym w ustawie karnej skarbowej.

Zajmuje się działaniami na rzecz bezpieczeństwa wewnętrznego kraju, przeciwdziała terroryzmowi oraz kontrwywiadem; podejmuje działania na rzecz rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania zagrożeń i przestępstw o charakterze krajowym i międzynarodowym; odpowiada za bezpieczeństwo i ochronę najwyższych urzędników państwowych, w tym także przedstawicieli delegacji zagranicznych.

Spełnia zadania publiczne w zakresie wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania, nadzorując w zakładach karnych osoby odbywające kary pozbawienia wolności i w aresztach śledczych osoby tymczasowo aresztowane, dysponując bronią palną, chemicznymi i mechanicznymi środkami obezwładniającymi, urządzeniami łączności i pojazdami służbowymi.

Planuje, organizuje i prowadzi zajęcia wychowawcze oraz sprawuje opiekę wychowawczą nad osobami tymczasowo aresztowanymi, przebywającymi w areszcie śledczym, i skazanymi, przebywającymi w zakładzie karnym; współdziała z sądem, rodziną, szkołą, zakładem pracy, innymi instytucjami i organizacjami w celu zapewnienia wychowankom warunków prawidłowego rozwoju społecznego, ochrony, a także pomocy w trudnych sytuacjach.

Ochrania granicę państwa na lądzie, morzu i w powietrzu, kontroluje ruch graniczny, rozpoznaje i wykrywa przestępstwa i wykroczenia w zakresie określonym ustawą o ochronie granicy państwa.

Prowadzi działania interweniujące mające na celu ochronę życia, zdrowia i dóbr osobistych i mienia pasażerów korzystających z usług kolei;
na bieżąco monitoruje teren dworca kolejowego, stacji towarowych i osobowych, szlaków kolejowych i innych bezpośrednio podlegających PKO;
chroni mienie kolejowe i powierzone kolei;
sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów o porządku na obszarze kolejowym z możliwością użycia broni palnej;
psów służbowych oraz dostępnych środków łączności.