Orgetoryks i Helweci
Apud Helvetios nobilissimus fuit et divitissimus Orgetorix. Is Marco Messala et Marco Pisone consulibus regni cupiditate inductus coniurationem nobilitatis fecit et civitati persuasit, ut de finibus suis cum omnibus copiis excederent. Perfacile esse dicebat, cum praestarent omnibus virtute, totius Galliae imperium capere. Id hoc facilius iis persuasit, quod undique loci natura Helvetii continentur: una ex parte flumine Rheno latissimo; altera ex parte monte Iura altissimo; ex tertia lacu Lemanno et flumine Rhodano, qui provinciam nostram ab Helvetiis dividit. Itaque minus facile finitimis bellum inferre poterant. Homines bellicosi magno dolore adficiebantur, nam quamquam gloria belli atque fortitudine excellebant, nimis angustos se fines habere arbitrabantur.
Na podstawie: G. Iulius Caesar, De bello Gallico [C. Iuli Caesaris Commentarii rerum in
Gallia gestarum VII,
red. T. Rice Holmes, Oxford 1914].
Objaśnienia:
Helvetii, -orum – Helweci, plemię celtyckie
Orgetorix, -igis – Orgetoryks, wódz Helwetów
Marcus, -i Messala, -ae – Marek Messala, konsul z 61 r. p.n.e.
Marcus, -i Piso, -onis – Marek Pizon, konsul z 61 r. p.n.e.
totius – genetivus singularis od totus, -a, -um, połącz z Galliae
Gallia, -ae – Galia
id – połącz z persuasit i tłumacz „do tego”
hoc – połącz z facilius i tłumacz „o tyle”
loci natura contineri – być otoczonym naturalnymi granicami
Rhenus, -i – Ren
Iura, -ae – Jura, pasmo górskie
Lemannus, -i – Leman
Rhodanus, -i – Rodan
bellum inferre – rozpocząć wojnę
quamquam – chociaż
Przekład tekstu:
CZYSTOPIS
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................