Wykonywanie zawodu kierowcy w transporcie drogowym podlega szczegółowym regulacjom prawnym. Samo posiadanie prawa jazdy nie zawsze uprawnia do podjęcia pracy w przewozie rzeczy lub osób. W praktyce najczęściej pojawiającym się problemem jest brak kwalifikacji wstępnej i wpisu kodu 95, które decydują o legalności zatrudnienia w charakterze kierowcy zawodowego.
Zawód kierowcy wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu przepisów prawa nie jest tożsamy z samym prowadzeniem pojazdu. W polskim porządku prawnym podstawowym aktem regulującym tę kwestię jest ustawa z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Na uwagę zasługuje rozdział 7a, precyzujący wymagania wobec kierowców wykonujących przewóz drogowy.
Przepisy te wprowadzają do prawa krajowego regulacje unijne, w tym dyrektywę 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dotyczącą kwalifikacji wstępnej i okresowych szkoleń kierowców zawodowych. Oznacza to, że obowiązek uzyskania kwalifikacji zawodowej nie wynika wyłącznie z decyzji ustawodawcy krajowego, lecz stanowi element wspólnego systemu obowiązującego w całej Unii Europejskiej.
Z punktu widzenia prawa wykonywanie przewozu drogowego bez spełnienia ustawowych wymogów kwalifikacyjnych jest traktowane jako naruszenie przepisów administracyjnych, niezależnie od doświadczenia kierowcy.
Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez osoby planujące pracę w transporcie jest przekonanie, że uzyskanie prawa jazdy kategorii C, C+E, D lub D+E automatycznie otwiera drogę do zatrudnienia jako kierowca zawodowy. W rzeczywistości prawo jazdy potwierdza jedynie umiejętność prowadzenia określonego rodzaju pojazdu, nie zaś przygotowanie do wykonywania przewozu drogowego w sensie prawnym.
Niezbędna jest kwalifikacja wstępna. Jej celem jest przygotowanie kierowcy do pracy w warunkach zawodowych, z uwzględnieniem przepisów czasu pracy, zasad bezpieczeństwa, odpowiedzialności prawnej oraz specyfiki przewozu rzeczy lub osób. Więcej na ten temat przeczytasz na https://poldek.pl/kursy/przewoz-rzeczy-osob/kwalifikacja-wstepna-przyspieszona/.
Brak kwalifikacji wstępnej oznacza, że kierowca – mimo dysponowania odpowiedniej kategorii prawem jazdy – nie spełnia warunków do legalnego wykonywania przewozu drogowego w ramach działalności gospodarczej lub stosunku pracy.
Praca w charakterze kierowcy zawodowego bez wymaganych uprawnień wiąże się z realnymi konsekwencjami prawnymi. Kontrole prowadzone przez Inspekcję Transportu Drogowego obejmują nie tylko dokumenty przewoźnika, lecz także uprawnienia samego kierowcy.
W przypadku stwierdzenia braku kwalifikacji wstępnej oraz braku wpisu kod 95 w prawie jazdy mogą wystąpić następujące konsekwencje:
nałożenie kary finansowej na kierowcę za wykonywanie przewozu bez wymaganych kwalifikacji,
czasowe odsunięcie od wykonywania pracy do momentu uzupełnienia uprawnień,
problemy z dalszym zatrudnieniem w branży transportowej,
odpowiedzialność administracyjna przewoźnika, która pośrednio wpływa na sytuację zawodową kierowcy.
Należy podkreślić, że nieznajomość przepisów nie zwalnia z odpowiedzialności. Organy kontrolne oceniają stan faktyczny na podstawie dokumentów, a brak świadectwa kwalifikacji zawodowej jest traktowany jako naruszenie przepisów bez względu na intencje kierowcy.
Zatrudnienie kierowcy bez kwalifikacji wstępnej i bez wpisu kod 95 w prawie jazdy generuje ryzyko nie tylko po stronie pracownika, lecz także pracodawcy. Przewoźnik odpowiada za dopuszczenie do wykonywania przewozu osoby niespełniającej wymogów ustawowych.
W praktyce oznacza to możliwość nałożenia kar administracyjnych, zakwestionowania legalności realizowanych przewozów, a w skrajnych przypadkach również wpływ na reputację przedsiębiorstwa transportowego. Z tego względu większość pracodawców już na etapie rekrutacji wymaga od kandydatów posiadania aktualnych kwalifikacji zawodowych, traktując je jako warunek formalny, a nie element podlegający negocjacjom.
Przepisy przewidują ograniczony katalog sytuacji, w których wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem pojazdu nie wymaga posiadania kwalifikacji wstępnej. Wyjątki te mają charakter szczególny i są interpretowane wąsko.
Do najczęściej wskazywanych należą:
prowadzenie pojazdów, których maksymalna prędkość konstrukcyjna nie przekracza określonych limitów,
wykonywanie przewozów o charakterze niezarobkowym, niezwiązanych z działalnością gospodarczą,
prowadzenie pojazdów w ramach służb publicznych, na zasadach określonych w odrębnych przepisach,
jazdy próbne lub szkoleniowe realizowane w ściśle określonym celu.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy, ponieważ błędne zakwalifikowanie danej sytuacji jako wyjątku może skutkować naruszeniem przepisów i konsekwencjami administracyjnymi.
Dla osób, które chcą podjąć pracę jako kierowca zawodowy lub uzupełnić brakujące uprawnienia, rozwiązaniem przewidzianym przez przepisy jest ukończenie kwalifikacji wstępnej lub kwalifikacji wstępnej przyspieszonej. Szkolenie obejmuje część teoretyczną i praktyczną, a jego zakończeniem jest egzamin państwowy przed właściwą komisją.
Po uzyskaniu świadectwa kwalifikacji zawodowej kierowca może wystąpić o dokonanie wpisu kod 95 w prawie jazdy, co formalnie potwierdza spełnienie wymogów do wykonywania przewozu drogowego. Ośrodki szkolenia, takie jak Poldek, prowadzą kursy zgodne z obowiązującymi przepisami, umożliwiając kandydatom przejście całej procedury w sposób uporządkowany i zgodny z aktualnym stanem prawnym.
Kwalifikacja wstępna nie jest jedynie formalnością. Jest to lecz element decydujący o możliwości legalnego wykonywania zawodu kierowcy. Jej brak wyklucza zatrudnienie w przewozie drogowym, natomiast jej posiadanie otwiera drogę do pracy zgodnie z przepisami krajowymi i unijnymi, bez ryzyka sankcji administracyjnych.
poleca:
