
Praca na morzu od zawsze kojarzy się z przygodą, ale w rzeczywistości to skomplikowane zarządzanie pływającym przedsiębiorstwem o ogromnej wartości. Oficer pokładowy pełni kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa załogi, statku oraz przewożonego towaru, łącząc wiedzę techniczną z umiejętnościami menedżerskimi. To ścieżka kariery dla osób, które potrafią podejmować szybkie decyzje z dala od lądu, akceptują specyficzny tryb życia i są gotowe na ciągłe podnoszenie kwalifikacji w środowisku międzynarodowym.
Rola oficera pokładowego jest ściśle związana z cyklem życia statku, który dzieli się na etapy podróży morskiej oraz postoju w porcie. Podstawowym obowiązkiem jest pełnienie wachty nawigacyjnej. Podczas rejsu oficer odpowiada za bezpieczne prowadzenie jednostki, obsługę systemów radarowych, map elektronicznych oraz komunikację radiową. Musi stale analizować sytuację na akwenie, uwzględniając warunki pogodowe i ruch innych jednostek, aby uniknąć kolizji czy wejścia na mieliznę.
Sytuacja zmienia się diametralnie po cumowaniu. Wówczas oficer przejmuje nadzór nad operacjami portowymi. Obejmuje to kontrolę dostępu do statku, współpracę z lokalnymi władzami oraz organizację pracy podległej załogi pokładowej. To właśnie wtedy dochodzi do kluczowych działań związanych z celem podróży – wymianą ładunku.
Jednym z najbardziej odpowiedzialnych zadań jest przygotowywanie planów ładunkowych oraz nadzór nad załadunkiem i wyładunkiem. Błędy na tym etapie mogą skutkować nie tylko stratami finansowymi, ale przede wszystkim naruszeniem stateczności jednostki, co grozi jej przewróceniem na pełnym morzu. Oficer musi precyzyjnie obliczać siły działające na kadłub i dbać o odpowiednie rozmieszczenie towarów, niezależnie od tego, czy są to kontenery, paliwa płynne czy ładunki masowe.
Poza nawigacją i ładunkiem, oficer pokładowy pełni funkcję oficera bezpieczeństwa. Do jego zadań należy sporządzanie wykazów potrzeb remontowych oraz nadzorowanie prac konserwacyjnych urządzeń pokładowych i ratunkowych. Jest to praca wymagająca skrupulatności, ponieważ każde, nawet najmniejsze zaniedbanie w sprzęcie ppoż. czy szalupach ratunkowych, może mieć fatalne skutki w sytuacji awaryjnej.
Istotnym elementem jest również czynnik ludzki. Oficer organizuje i nadzoruje pracę marynarzy, dba o przestrzeganie przepisów BHP oraz prowadzi regularne szkolenia i alarmy ćwiczebne. Musi posiadać umiejętność egzekwowania poleceń, często zarządzając zespołem wielonarodowym, co wymaga biegłej znajomości języka angielskiego i kompetencji interpersonalnych.
Absolwenci kierunków morskich znajdują zatrudnienie w wielu sektorach gospodarki morskiej. Najbardziej oczywistym miejscem pracy jest flota handlowa, obejmująca:
Zapotrzebowanie na wykwalifikowaną kadrę zgłasza również sektor offshore, czyli jednostki obsługujące platformy wiertnicze i farmy wiatrowe. Inne możliwości to praca na statkach pasażerskich i promach, holownikach, a także jednostkach badawczych i hydrograficznych. Doświadczenie zdobyte na morzu jest także cenione na lądzie – w firmach armatorskich, stoczniach, administracji morskiej czy firmach spedycyjnych.
Zawód oficera pokładowego to profesja dla specjalistów łączących twardą wiedzę inżynieryjną z miękkimi kompetencjami zarządczymi. Wymaga gotowości do pracy w systemie zmianowym, często z dala od domu przez wiele miesięcy, oraz ciągłej aktualizacji wiedzy w zakresie międzynarodowych konwencji i nowoczesnych technologii nawigacyjnych. Jest to jednak ścieżka oferująca jasną strukturę awansu – od oficera wachtowego, przez starszego oficera, aż po kapitana żeglugi wielkiej.
