
Praca na uczelni wyższej kojarzy się zazwyczaj z prowadzeniem wykładów, jednak w przypadku nauk przyrodniczych to zaledwie fragment zawodowej rzeczywistości. Codzienność w tej profesji stanowi balansowanie między sterylnym laboratorium a salą seminaryjną, gdzie kształtuje się przyszłe pokolenia badaczy. To ścieżka kariery przeznaczona dla osób, które dążą do zgłębiania procesów życiowych na poziomie komórkowym lub ekosystemowym, a jednocześnie są gotowe poddawać swoje teorie weryfikacji i publikować wyniki na arenie międzynarodowej.
Podstawowym filarem pracy nauczyciela akademickiego w dziedzinie biologii jest proces dydaktyczny. Obejmuje on nie tylko przekazywanie wiedzy teoretycznej podczas wykładów, ale przede wszystkim prowadzenie zajęć praktycznych. W naukach biologicznych kluczowe znaczenie mają laboratoria i ćwiczenia terenowe.
Pracownik naukowy jest odpowiedzialny za projektowanie eksperymentów, które studenci wykonują samodzielnie lub pod nadzorem. Wymaga to nieustannego aktualizowania skryptów i dostosowywania ich do nowoczesnych metod badawczych. Nauczyciel akademicki pełni również rolę mentora – sprawuje opiekę nad kołami naukowymi, prowadzi seminaria dyplomowe oraz nadzoruje powstawanie prac licencjackich, magisterskich i doktorskich. To zadanie wymaga cierpliwości oraz umiejętności jasnego tłumaczenia skomplikowanych zjawisk biologicznych.
Równolegle do obowiązków dydaktycznych, nauczyciel akademicki prowadzi własną działalność badawczą. W naukach biologicznych oznacza to wielogodzinną pracę w laboratoriach biochemicznych, genetycznych czy mikrobiologicznych. Naukowcy opracowują nowe koncepcje, testują hipotezy i analizują wyniki eksperymentów.
Efektem tych działań są publikacje w specjalistycznych czasopismach o zasięgu międzynarodowym oraz wystąpienia na konferencjach i sympozjach. Istotnym elementem pracy jest także pozyskiwanie grantów – czyli środków finansowych na prowadzenie badań. Wymaga to przygotowywania skomplikowanej dokumentacji i konkurowania z innymi zespołami badawczymi. Badania te często są prowadzone we współpracy z ośrodkami zagranicznymi, co wiąże się z koniecznością biegłej znajomości języka angielskiego w terminologii branżowej.
Naturalnym miejscem pracy dla osób z tym zawodem są uniwersytety, politechniki, akademie medyczne oraz uniwersytety przyrodnicze. Struktura zatrudnienia obejmuje zazwyczaj wydziały biologii, biotechnologii, chemii, ochrony środowiska czy nauk o zdrowiu.
Jednak kompetencje nauczyciela akademickiego nauk biologicznych są poszukiwane również poza sektorem stricte edukacyjnym. Absolwenci i pracownicy naukowi znajdują zatrudnienie w instytutach badawczych (np. Polska Akademia Nauk), a także w sektorze prywatnym. Firmy farmaceutyczne, przedsiębiorstwa biotechnologiczne oraz działy R&D (badań i rozwoju) w korporacjach produkujących żywność czy kosmetyki często współpracują z kadrą akademicką przy wdrażaniu innowacji. Ekspertyzy naukowców są także niezbędne w instytucjach zajmujących się ochroną przyrody, np. w parkach narodowych czy inspektoratach ochrony środowiska.
Kariera nauczyciela akademickiego jest ściśle sformalizowana i wymaga ciągłego podnoszenia kwalifikacji, od stopnia doktora, przez habilitację, aż po tytuł profesora. Wiąże się to z koniecznością godzenia pracy dydaktycznej, badawczej i organizacyjnej. Jest to zawód dla osób o dużej dyscyplinie intelektualnej, które potrafią łączyć teorię z praktyką laboratoryjną. Mimo wysokich wymagań formalnych, praca ta oferuje dużą niezależność w doborze tematów badawczych oraz możliwość realnego wpływu na rozwój nauki.
